 |
|
GEZİLECEK YERLER
Ören Yerleri
Akçakale Ada Şehri Kalıntıları: Çıldır Gölü nün içerisinde yer alan
Akçakale Adası, doğal güzelliklerinin yanı sıra, birinci derecede
arkeolojik sit alanıdır. Çıldır ilçe merkezinin yaklaşık 27 km.
güneydoğusunda yer alan Akçakale köyünün hemen batısında bulunan bir
ada şehrine ait kalıntılardır.
Çıldır / Taşköprü Kitabeleri: Çıldır ilçe merkezinin yaklaşık 30 km.
güneyindeki Taşköprü köyünde köyün kuzeyini sınırlayan kayalıkta, büyük
bir kaya üzerinde yer alan bir kitabedir.
Bölgedeki en eski kitabe olduğunu sanılan bu kalıntının Urartu Krallarından II. Sarduri ye ait olduğu ifade edilmektedir.
Kaleler
Ardahan Kalesi
Ardahan Kalesi çevresinde yapılan Prehistorik
araştırmalar, (M.Ö. 3500-2000) Eski Tunç Çağı'na ait yarlaşmanın
varlığını ortaya koymuştur. Ardahan Kalesi, Osmanlı döneminde 16.
yüzyıl ortalarında, Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle inşa edilmiş ve
günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. Tarihi oldukça eskilere dayanan
Ardahan Kalesi'nde yapılan kazılar bölgenin çeşitli krallıkların
hakimiyetine girdiğine göstermektedir.
Savaşır (Cancak) Kalesi
Posof ilçesine bağlı Savaşır (Cancak) köyünün
güneydoğusunda, üç yanı vadi ile çevrili sivri bir tepe üzerinde
konumlandırılmıştır.
Kinzi Kalesi
Ardahan'ın yaklaşık 30 km. batısında Bağdeşe (Kinzodamal)
köyünün kuzeyinde, Bülbülan Yaylası'nın güneydoğusunda yer alan bir
kaledir. Kinzi Kalesi (Merkez)
Ardahan’ın 30 km.
batısında Bağdaşan Köyü’nün kuzeyinde yer alan bu kalenin ne zaman
yapıldığı bilinmemektedir. Kalenin bulunduğu yer stratejik yönden
geçidi kontrol edecek konumdadır. Bu bakımdan kalenin çok eski
yıllarda, büyük olasılıkla Urartular zamanından kaldığı sanılmaktadır.
Çevreye hakim olan kalenin konumu Urartuların Doğu Anadolu’daki kale
yerleşimlerine çok yakından benzemektedir. Kale iç ve dış olmak üzere
iki ayrı bölümden meydana gelmiş olup, çevreden 130 m. yüksekliktedir.
Kale çevresinde bulunan kalıntılardan Selçuklu ve Osmanlılar tarafından da kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Sevimli Kalesi
Hanak ilçe merkezinin yaklaşık 18-20 km.
güneydoğusundaki Sevimli (Vel) köyünün takriben 500 m. güneyinde, Kura
Nehri vadisinde, yarımada biçimli sarp bir tepe üzerinde yer
almaktadır.
Kalecik Kalesi
Göle ilçesine bağlı Kalecik köyünün yaklaşık 450-500 m.
güneyinde, köyden gelen derenin oluşturduğu vadi ile Kura Vadisi'nin
kesiştiği noktada sarp bir alana kurulmuştur.
Şeytan Kalesi
Çıldır ilçesinin Yıldırımtepe köyü civarında olan bu
kalenin, Ortaçağ'da yapıldığı tahmin edilmektedir. Çıldır'a
1 km.
uzaklıktaki Yıldırımtepe köyünün yaklaşık 1,5 km. kuzeydoğusunda
bulunan Karaçay Vadisi'nde oldukça sarp bir alana inşa edilmiştir.
Kurtkale
Çıldır ilçe merkezinin yaklaşık 36 km. kuzeydoğusundaki
Kurtkale nahiyesinin 1 km. güneyinde ve Gürcistan sınırında
bulunmaktadır. Yakınındaki nahiyeye de adını veren Kurtkale'nin tarihi
ve adını nereden aldığı konusunda kesin bilgi yoktur.
Kazan Kale
Ardahan'ın yaklaşık 12-13 km. kuzeydoğusunda, Kura
Vadisi'nin nehrin akış yönüne göre sağında, vadinin sınırlandığı dil
biçimindeki yükselti üzerinde yer almaktadır. Kesin tarihi bilinmeyen
kale çevresinde, eski yerleşim izleri mevcuttur.
Altaş ( Ur) Kalesi
Ardahan- Hanak karayolunun 18. km'sindeki Altaş (Ur)
köyünün doğusunda yer alan sivri bir tepe üzerine kurulmuştur. Tarihi
kaynaklarda sadece adı ve yeri belirtilen kalenin, ilk yapım tarihi
kesin değildir. Ancak 7.- 8. yüzyıldan beri bu kalenin mevcut olduğu
anlaşılmaktadır.
Kırnav Kale
Hanak ilçesinin 5 km. güneyindeki Çayağzı köyünün yaklaşık
400 m. batısında Ardahan' Hanak karayolu üzerinde Hanak Çayı kenarında
yer alır. Bu kalenin de kesin inşa tarihi bilinmemektedir. Ancak
bugünkü kalıntıların, Ardahan Kalesi�ne ait kalıntılarla aynı duvar
tekniğine sahip olması dikkat çekicidir.
Camiler
Ardahan Merkez Mevlit Efendi Camii:
Ardahan şehir merkezinde Halil
Efendi Mahallesinde, kalenin yaklaşık 150-200 m. doğusunda yer
almaktadır. Giriş kapısında bulunan kitabeye göre, yapımı 1701
tarihinde inşa edildiği anlaşılmaktadır. Ancak bu caminin yakın
tarihlerde beden duvarlarının yarıdan yukarısı ve üst örtüsü
yenilenmiştir.
Posof Merkez Camii:
Posof merkez camisinin minberinde kitabeye göre
1868 tarihinde inşa edildiği anlaşılmaktadır. Cami, boyuna dikdörtgen
planlı olup, kesme taşlardan yapılmıştır. İç yapısı Osmanlı mimarisini
yansıtmaktadır. Ayrıca caminin doğusunda yer alan dikdörtgen hazire
alanında bulunan bir lahitte yazan 1771 tarihi caminin tarihinin
minberindeki tarihinden daha eskiye dayandığını düşündürmektedir.
Mağaralar
Övündü Mağaraları:
Çıldır'a bağlı Kurtkale nahiyesinin 1 km.
doğusundaki Övündü köyünün yaklaşık 250-300 m. güneyindeki kalker kaya
kütlesine oyulmak suretiyle oluşmuş iki grup mağara yerleşimidir.
Ortakent (Büyük Nakala) Mağaraları:
Hanak ilçesinin 10 km. kadar
doğusunda yer alan Ortakent (Büyük Nakala) nahiyesinin yaklaşık 7-8 km.
güneyinde, Kura Nehri Vadisi'nde, nehrin akış yönüne göre sol yanındaki
kayalıkta, çok sayıda mağara yerleşimi ve büyük bir kaya kilise
bulunmaktadır. Tarihi kaynaklarda bu mağara yerleşimi grubunun da
kendisinden sonra gelen Tahtalı, Vaşlop, Ampur ve Colit Mağaraları gibi
Yontma Taş Çağı izleri taşıdığı belirtilmiştir.
Göller
İl merkezine 45 km. uzaklıkta bulunan göl, deniz seviyesinden 1956 m. yükseklikte ve 25 km2'lik bir alanı kaplamaktadır.
Çıldır Gölü kışları çok soğuk geçtiği için kasım ayı sonlarında
donmakta ve buz derinliği 1 m'yi aşmaktadır. Gölün buzları nisan ayı
başlarına kadar çözülmemektedir. Kışları yüzeyinde 2 m. civarında buz
oluşan Çıldır Gölü'nde, buz delinerek balık avı yapılmaktadır.
Çıldır Gölü dışında, Aktaş ve Aygır gölleri ile Posof Çayında da sportif olta balıkçılığı yapılabilmektedir.
Kuş Gözlem Alanı
Ardahan Ormanı Kuş Alanı,Aktaş Gölü Kuş Alanı ve Çıldır Gölü Kuş Alanı Ardahan ili sınırları içinde bulunmaktadır.
Aras Havzası
COĞRAFYA
Kuzeyde ve doğuda Gürcistan toprakları, güneyde Kars, batıda Artvin ve
Erzurum illeriyle sınırlıdır. İlin en önemli akarsuyu Kura ırmağı, en
büyük gölü üçgen biçimli Çıldır gölüdür. Van gölünden sonra Doğu
Anadolu Bölgesinin ikinci büyük gölü olan Çıldır, lav akıntısı
sonucunda oluşmuş bir "lav seti gölü"dür. Suları tatlı olan göl aralık
ve nisan ayları arasındaki dönemde yer yer donmaktadır.
Karasal iklime hâkim olup kışları uzun, sert ve kar yağışlı, yazları
ise kısa ve serindir. Yalnızca etrafı dağlarla çevrili olan ve ortalama
900 m. yükseklikte bulunan Posof ilçesi mikroklimatik iklim koşullarına
sahip olup, kışları yumuşak ve yağışlı, yazları ise sıcak geçmektedir.
TARİHÇE
Ardahan ili, 27 Mayıs 1992'de çıkarılan yasayla, Türkiye Cumhuriyeti'nin 75. ili olarak kurulmuştur.
Ardahan Kalesi'nde yapılan araştırmalar, yörede Eski Tunç Çağı'na ait
kalıntıları ortaya koymaktadır. Eski adı Artan'dır. Ardahan Kalesi uzun
yıllar, Osmanlı topraklarını Kafkasya yönünden gelen saldırılara karşı
korumuştur. 1878 Ayastefanos Antlaşması'yla Rusya'ya verilen yöre, 1918
Brest-Litovsk Antlaşması'yla geri alınmıştır. Yerleşim, 26 Nisan
1919'da Gürcülerin işgaline uğramış, 23 Şubat 1921'de Türkiye
topraklarına katılmıştır.
NE YENİR?
Ardahan'ın kaşar peyniri ve balı ülke çapında isim yapmıştır. Elma
dolması, evelik aşı, pişi, bozbaş, kuymak, ekmek aşı ve helvası en ünlü
yemek türleridir.
NE ALINIR?
Halıcılık ve gümüş işlemeciliği ildeki en önemli el sanatlarındandır.
Yöre motiflerini taşıyan gümüş kemer, başlık ve takılar yöreye gelen
turistlerin ilgisini çeken hediyelik eşyalardır.
YAPMADAN DÖNME
Ardahan Kalesini, Posof Savaşır köyü kalesini, Posof çeşmelerini görmeden,
Çıldır Şeytan Kalesini, Çıldır'ın tarihi camilerini gezmeden,
Damal dağında Atatürk silüetini görmeden,
Çıldır'da güneşin batışını izlemeden,
Çıldır Aktaş Gölü'nü görmeden, Gölün alabalıklarından yemeden,
Kaşar peynirinin ve balının tadına bakmadan,
...Dönmeyin.
|
|
|
 |
