|
YÖRESEL MUTFAĞIMIZDAN
Anadolu'da
her yörenin kendine has yemek kültürü ve damak zevki olduğunu görürüz. Bu kültür, yörenin
coğrafi ve iklim özelliklerini üzerinde taşır. Bu nedenle Ardahan'da da tarım
ve hayvancılığa dayalı bir mutfak kültürü gelişmiştir.
Yörenin
yemek kültürü ağırlıklı olarak tahıl, et ve hayvansal ürünlere dayanmaktadır.
Tahıl ürünü olarak en çok arpa ile buğday kullanılır. Kaz etinin yörede ayrı
bir yeri bulunmaktadır. Sığır ve koyun eti de yaz aylarında taze, kış
aylarında da kavurma olarak fazlaca tüketilmektedir. Sebze cinsînden gıda
maddelerinin başında ise patates, kuru fasulye ve soğan gelir.
Yörenin
kendine özgü birçok yemek çeşidi bulunmaktadır. Bunlardan çorba olarak ayran
aşı, hel-le aşı ve püşrük aşını, hamur işi olarak bişi, mafiş, kayıtma, hingal,
kete ve katmeri, tatlı olarak da, baklava, lokum tatlısı, irmik helvası, un
helvası ve hasutayı sayabiliriz.
ETLİ MANTI:
MALZEMELERİ:1Kilogram
kıyma, 2 baş soğan, 2 yumurta, yeteri kadar un, tuz, su, kıymaya katmak için karabiber,
kimyon ve nane.
YAPILIŞI: Unu
2 yumurta tuz ve suyla kulak memesi kıvamından daha sert bir hamur elde edilir.
Üç dört pazıya bölünür. Yufkalar halinde açılarak karelere bölünür. Diğer
tarafta kıyma baharat, soğan ve tuzla hazırlanır. Karelere fındık büyüklüğünde
yerleştirilir. Üçgen şeklinde kapatılır. Bir tencerede su tuz ilave edilerek
kaynatılır. Kaynayan suya mantılar atılır.15–20 dakika bu şekilde pişirilir.
Pişen mantıları süzdürerek servis tabağına alınır. Üzerine önce yoğurt sonra
kızdırılmış tereyağı dökülerek servis yapılır.
FESELLİ
MALZEMELERİ:
Un, su, maya, tuz,
YAPILIŞI: Malzemeler
birleştirilir. Yoğrularak hamur haline getirilir. Kulak memesi yumuşaklığında
yoğrulur. Biraz bekletilir. Hamur küçük küçük kesilerek künt (pazı) yapılır.
Oklava ile yufka halinde açılır. Yufkanın içinin yağlayarak rulo halinde
bükülür. Tekrar yuvarlak hale getirilir. Yeniden açılır istediği incelikte
olabilir. Sacda kısık ateşte pişirilir, isteyen tekrar yağlayabilir.
KATMER
MALZEMELERİ: Un,
Su, tuz, yağ, maya
YAPILIŞI:
Malzemeler karıştırılıp yumuşak hamur haline getirilir. İyice yoğrulur. 10
Dakika bekletilir. Hamur küçük küçük kesilerek künt (pazı) yapılır. Oklava
yardımı ile ince yufkalar açılır. Yufkalar tek tek yağlanarak üst üste dizilir.
6 yufka dizilir. Rulo halinde bükülerek yuvarlak haline getirilerek tepsi
büyüklüğünde elle açılır, üzerine yoğurt yada yumurta sürülerek 200 derece
kızgın fırına sürülür. Pişmeye bırakılır. Fırından çıkartılan katmer ılındıktan
sonda dilim halinde kesilerek servis yapılır.
KESME AŞI
MALZEMELERİ: 1
kg un, tuz, 2 yemek kaşığı salça, karabiber, nane ve kekik, 2 yemek kaşığı
tereyağı
YAPILIŞI:
Un içine tuz ve su konularak kulak memesinden daha sert bir hamur yoğrularak 2
yada 3 pazı yapılır. Pazının biri diğerlerinden daha küçük olarak ayrılır.
Pazılar biraz dinlendirilir. Fazla ince olmayan yufkalar açılır. 5-6cm
uzunluğunda kesilir bu şeritler daha sonra enine eriştelik doğranır. Bir
tencerede suya tuz ilavesiyle kaynatılır. İçine erişteler atılarak pişirilir. Diğer taraftan ayırdığımız küçük pazıyı küçük
parçalara ayırıp yuvarlayarak l er cm uzunluğunda doğranır.(halk dilinde nuğul
denir.) Tavada yağ eritilir. Nuğullar yağda kızartılır. Salça ve diğer
baharatlar katılır, yemeğin üzerine dökülüp sıcak servis yapılır.
GEVREK
MALZEMELERİ: Un,
kaymak, tuz (Malzemeler isteğe ya da kişi sayısına göre ayrılır. Ölçüsüzdür)
YAPILIŞI: Bir
kapta kaymak, un ve tuz konularak kulak memesinden biraz yumuşak hamur
hazırlanır. Yumurta büyüklüğünde kütler (pazı) hazırlanır. Oklavayla açılan
yufkalar bir taraf tanda orta ısıda hazırlanmış olan saçta pişirilir. Servisi
peynir, çay, yada salatayla yapılır.
PİŞİ
MALZEMELERİ:
Un, tuz, maya, su.
YAPILIŞI:
Bütün malzemelerin katılımıyla kulak memesi yumuşaklığında bir hamur elde
edilir. Mayalanmaya bırakılır. Hamur mayalanınca, derince ve büyük bir tavanın
yarısına kadar yağ doldurulur, bu yağ yüksek ateşte kızdırılır, hamurdan
pazılar alarak oklava yardımıyla tavanın genişliğinde açılır, ortasından
delinir. Kızgın yağda kızartılır. Servisi sıcak yapılır.
AYRAN ÇORBASI
MALZEMELERİ: ½
Kg. Un, 1 yumurta, 250 gr. Süzme yoğurt, tuz, nane, kırmızıbiber, 2 yemek
kaşığı tereyağı, su
YAPILIŞI:
Un, yumurta, tuz suyla kulak memesinden daha sert yoğrulur, yufkalar açılır,
eriştelik doğranır, bir taraftan tencereye 3 lt. su konur, tuz ilave edilerek
kaynatılır. İçine erişteler atılarak pişirilir, diğer taraftan süzme yoğurt
suyla açılarak ( yemeğin suyu fazlaysa bu sudan da alınıp kullanılabilir)
kalınca bir ayran haline getirilir. Pişen yemeğe katılır, diğer taraftan
tereyağı bir tavada eritilir, içine nane ve kırmızıbiber katılır, ayran aşının
üzerine
|
